Website họ Nguyễn Việt Nam - Nơi mọi người trong họ tộc sum vầy

Danh gia vọng tộc họ Nguyễn Việt Nam

Ngày đăng: 14/05/2022
Tóm tắt:

Danh gia vọng tộc họ Nguyễn Việt Nam

Nội dung:

Kim Sơn, quê hương của Tể tướng Nguyễn Mậu Tài có tên nôm là làng Then. Làng có từ lâu đời. Khi dẹp xong loạn 12 sứ quân năm 968, hai tướng của Đinh Tiên Hoàng là Cao Đô, Cao Điền đã chiêu mộ dân ly tán về đây, lập nên một làng trù phú. Làng Then có đình Thánh thờ ông tổ đạo Nho và các học trò giỏi. Dân làng Then có câu Lục bộ Thượng thư, Kim Sơn ngũ bán, nghĩa là trong triều có sáu bộ thì người Kim Sơn chiếm năm chức... rưỡi Thượng thư.

Thân phụ Nguyễn Mậu Tài là Nguyễn Nhân Hải, làm quan đến Thị lang (tương đương Thứ trưởng bây giờ). Đến Nguyễn Mậu Tài, anh của Nguyễn Mậu Dị, cha Nguyễn Duy Viên, ông nội Nguyễn Mậu Thịnh (theo cuốn Các nhà khoa bảng Việt Nam), đây đều là những tài năng trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Chẳng hạn, Nguyễn Mậu Dị (1622-1704) đỗ Tiến sĩ khoa thi Kỷ Hợi, niên hiệu Vĩnh Thọ, làm đến Phó Đô ngự sử, Bồi tụng, được tặng Thượng thư Bộ Công, tước Thiếu bảo Thiên võ hầu; Nguyễn Duy Viên đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Tuất niên hiệu Chính Hòa (1694), làm đến Liêm Đô ngự sử, được tặng Công bộ Hữu Thị lang, tước nam; một người cháu nội khác của ông là Nguyễn Khiêm Ích (1679-1746), đỗ giải nguyên năm Kỷ Mão (1699); khoa Canh Dần, niên hiệu Vĩnh Thịnh (1710), đỗ Thám hoa Đình nguyên (khoa này không lấy trạng nguyên, bảng nhãn nên đỗ đầu là Thám hoa). Nguyễn Khiêm Ích làm Tả Thị lang Bộ Hình rồi thăng Hữu Thị lang Bộ Lại, tước Thuật phương hầu, làm Bồi tụng. Năm Bảo Thái thứ tư (1723), ông làm Chánh sứ sang mừng Thanh Thế Tông lên ngôi. Nhân có khoa thi bên đó, ông tham dự được đỗ đầu nên còn được gọi là Thám hoa lưỡng quốc.

Con cháu của Nguyễn Mậu Tài được như thế là nhờ ông, như sử sách đã ghi lại, thân tuy quý hiển nhưng vẫn thanh bần, đạm bạc, ở nhà nghiêm cẩn dạy dỗ con cháu.

Năm 73 tuổi Nguyễn Mậu Tài lại xin về nghỉ nhưng chưa kịp về đã mất. Ông được truy tặng Lễ bộ Thượng thư, hàm Thiếu bảo An Quận công, ban tên thụy là Thuần Chất. Ngôi mộ Tể tướng Nguyễn Mậu Tài hiện nằm tại xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì, giữa một cái ao cá. Vốn trước đây đã lâu, đây còn là mảnh ruộng, sau đó hợp tác xã đào ao. Ngôi mộ cổ phát lộ và dù sao cũng may mắn là chưa bị xâm hại.

Tể tướng Nguyễn Mậu Tài đã để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử. Ông thương dân, cúc cung tận tụy với công việc và được các nhà chép sử trân trọng. Chắc hẳn, những dân nghèo, những lão hạng, lão nhiêu... thời ấy đã hết sức cảm kích bởi nhờ những lời can gián, biện giải có lý, có tình của vị Tể tướng chính trực này mà họ thoát khỏi nhiều nỗi khổ phu phen, lao dịch, thuế khóa... Hà Nội đang rộn rã với tấm lòng tri ân hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nếu như có kế hoạch bảo tồn, tôn tạo khu di tích - ngôi mộ cổ Tể tướng Nguyễn Mậu Tài cũng là điều hợp lẽ.

Hà Nội, ngày 14/5/2022

người sưu tầm: Ts. Nguyễn Văn Kiệm - Chủ tịch HĐHNVN

Trích nguồn: HỌ NGUYỄN VIỆT NAM